Fair door het leven_graphic_vakantie

In de blogreeks “Fair door het leven” nemen we elke maand een levensfase met je door en laten we zien hoe je die op een beetje eerlijke en duurzame manier kunt overleven. We beginnen bij de studententijd en zullen over een aantal maanden eindigen waar we allemaal eindigen: bij onze laatste maanden. Elke fase van het leven heeft andere uitdagingen. Als student wil je het graag allemaal een beetje goedkoop houden, als je kinderen hebt moet het vooral makkelijk zijn en als je binnenkort gaat overlijden, dan heb je weinig recht van spreken over de periode daarna. Of toch wel? Op het artikel van deze maand is ons motto: “Hoe Fair ga jij?” meer dan ooit van toepassing, de maand: “Fair op vakantie”

Op vakantie kom je nog al eens wat dingen tegen waar je qua eerlijkheid en duurzaamheid zo je vraagtekens bij kan plaatsen. Vliegen is natuurlijk niet al te best voor het gat in de ozonlaag. Met de auto met de airco op heisa naar Zuid-Frankrijk is al niet veel beter. En waar ik altijd erg gelukkig word van wat er allemaal zo goedkoop kan zijn in bijvoorbeeld Azië en sommige Afrikaanse landen – een zak vol passievruchten voor een euro, een hele maaltijd voor twee euro – vraag ik me vaak ook wel af of dat wel helemaal eerlijk is. Natuurlijk kun je altijd nog op fietsvakantie naar Drenthe, maar er zijn vast nog meer mogelijkheden om de voor jou misschien wel leukste tijd van het jaar, voor de rest van de wereld ook een beetje leuk te houden. Ik ging op onderzoek uit!

Bij het kiezen van je vakantiebestemming kun je om te beginnen rekening houden met de duurzaamheid van de reis zelf. Een wandel- of fietsvakantie is natuurlijk het meest verantwoord. Ook reizen met de trein of de bus is zo slecht nog niet, maar naar Zuidoost-Azië is dat misschien wat ver. Als je toch gaat vliegen,  kun je via de organisatie GreenSeat de CO2-uitstoot van je vlucht compenseren. Dit doet deze organisatie door met het geld wat jij extra betaalt voor een GreenSeat projecten te ondersteunen die gezinnen in ontwikkelingslanden toegang verlenen tot groene energie. Dus het is niet zozeer jouw vliegreis die duurzamer is, maar ergens anders op de wereld wordt minder CO2 uitgestoten en een familie wordt ermee geholpen. Bij je boeking is er vaak al een mogelijkheid om een simpel vinkje te plaatsen voor een GreenSeat, maar op de website van de organisatie zelf kun je ook achteraf je vlucht nog compenseren. Voor mijn meest recente vlucht, een retourtje Lissabon, komt dit neer op €3,05 voor het compenseren van 0,37 ton CO2. Dat is op een vlucht van ongeveer €100,- niet zo veel geld, en volgens het rekenvoorbeeld kan ik daarmee een huishouden in India, Uganda of Cambodja vier maanden voorzien van duurzame energie.

Ook bij het kiezen van de bestemming waar je naartoe gaat kun je rekening houden met jouw impact op die plek. Bekende termen zijn fair- en ecotoerisme; vormen van toerisme waarbij (natuurlijke) gebieden worden bezocht zonder ze te schaden en zonder het leven van de lokale bewoners negatief te beïnvloeden. Ging je bijvoorbeeld vroeger graag kamperen bij de boer, kies dan nu voor een biologische boer. Dat kan gewoon in Nederland. Maar ga je nou verder weg of houd je niet zo van kamperen, kies dan bij voorkeur voor lokaal gerunde accommodaties.

Ging je vroeger graag kamperen bij de boer? Kies dan nu voor een biologische boer

Veel reisorganisatie hebben tegenwoordig een stukje over hun duurzaamheidsbeleid op de website staan; sommige organisaties zijn iets meer gespecialiseerd dan anderen. Zo is SNP een tak van de ANWB die duurzame natuurreizen aanbiedt. Ook Mambo doet net een beetje meer dan veel andere organisaties en biedt ook jongeren- en studentenreizen aan. Sawadee streeft ernaar om in elke reis een project op te nemen dat is gericht op natuurbescherming of het verbeteren van het welzijn van de lokale bevolking op de bestemming. Ook zijn er een aantal keurmerken voor Duurzaam Toeristisch Ondernemen (DTO). Voor reisorganisaties die lid willen zijn van de branche-organisatie ANVR geldt sinds 2008 dat ze verplicht zijn een opgeleide DTO-coördinator aan te stellen en een DTO-beleidsverklaring, actieplan en rapportage te hebben. Een initiatief van de Europese Unie is Travelife. Travelife traint, helpt en certificeert reisorganisaties, -agenten, hotels en accommodaties op het gebied van duurzaamheid. Dus boek je een reis via een reisorganisatie, check dan of ze deze keurmerken hebben!

Iets waar we veel over gehoord hebben in de media de laatste tijd, in negatieve zin, is het bezoeken van weeshuizen in ontwikkelingslanden tijdens een reis. Eerst werd het nog gezien als een manier om je ogen niet te sluiten voor het leed in een land wat je bezoekt en wellicht iets achter te laten of bij te dragen ten behoeve van de kinderen die er wonen. Helaas is ook aan het licht gekomen dat veel weeshuizen, of de organisaties erachter, niet op een goede manier omgaan met het toerisme wat ze aantrekken. Zo zijn er bijvoorbeeld kinderen die in weeshuizen wonen, niet omdat ze wees zijn of niet meer thuis kunnen wonen, maar om er geld mee te verdienen. Ook hebben kinderen die wel terecht wonen vaak veel meegemaakt en je kunt je afvragen of zij als “toeristische attractie” mogen worden gebruikt. Organisaties die hier aandacht voor vragen zijn UNICEF en ChildSafe Network. Elk verhaal heeft meerdere kanten en ik ben er persoonlijk nog niet uit. Ik wil dus niet zeggen dat je absoluut geen weeshuizen mag bezoeken. Maar als je het wil doen, kijk dan wel goed met welke organisatie je dat doet en op welke manier: is het aapjes kijken of kan je daadwerkelijk iets bijdragen? En is de organisatie oprecht of worden kinderen geëxploiteerd?

Niet altijd liggen dergelijke moeilijke ethische dilemma’s op de loer; soms is het juist eenvoudiger dan het lijkt. Doe of je thuis bent: laat je afval niet slingeren. Zit je in een hotel, dan hoef je niet elke dag je handdoeken te laten wassen. Verblijf je in een land waar waterschaarste is, ga dan niet elke dag uitgebreid in bad. Wereldsupporter heeft een hele lijst met tips hoe je, als je eenmaal op reis bent, zo goed mogelijk om kunt gaan met de natuur en de mensen die je ontmoet. Soms moet je echter ook juist weer buiten de box denken. Ik was laatst in Berlijn en daar is het niet ongewoon om met een biertje – er is zelfs een term voor: fuß-bier – op straat te lopen. En het is niet zo slecht als het lijkt om je lege flesje op straat achter te laten, want de dak- en thuislozen lopen door de stad om deze flesjes op te halen en ze in te leveren voor het statiegeld.

Dit gezegd hebbende, namens Young & Fair, geniet verder van deze mooie zomer(vakantie)!