In het weekend van 16 t/m 18 september 2011 werd voor het derde opeenvolgende jaar het Young & Fair festival georganiseerd in Dominicanenklooster te Huissen (bij Arnhem). Ongeveer 50 jongeren van 18 – 25 jaar geïnteresseerd in fairtrade (het concept waarbij producenten in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs ontvangen voor hun producten), konden hier een programma volgen vol inspirerende workshops. Het hoogtepunt was een debat over eerlijke handel, waarbij verschillende politieke jongerenpartijen elkaar het vuur aan de schenen legden. 

Kennismaking
Het festival ging officieel van start op vrijdagavond, waarbij deelnemende jongeren werden uitgedaagd mee te doen aan een kennismakingsspel. Hierbij werd al snel duidelijk dat jongeren behoefte hebben aan een platform waarbij zij hun gezamenlijke interesse in eerlijke handel kunnen delen. Er ontstonden discussies over het belang van fairtrade, de relatie met duurzaamheid en de toekomst van fairtrade en de Millenniumdoelen.

Workshops
Het zaterdagprogramma ging van start met een TED Talk door vakbondsactivist Auret van Heerden waarin hij oproept tot eerlijke productieketen waarin de rechten van arbeiders niet langer worden geschonden. Bij de ingang was een (h)eerlijke chocoladefontein neergezet, waar de deelnemers zich te goed konden doen aan fruit met chocodip. Daarnaast had de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels (LVW)haar assortiment uitgestald met de vraag of jongeren hun (ongezouten) mening over de producten wilden geven. Wat denken wij bijvoorbeeld van fairtrade knuffels, hangmatten en zelfs condooms?

Bij de workshop ‘Tussen Fair en Fake’ leerden we meer over het label ‘fair trade’, wat is nu echt eerlijke waar? Na een korte uitleg van enthousiaste medewerkers van LVW werd de groep deelnemers opgesplitst in tweeën en mocht elke groep beslissen welke producten die op tafel stonden volgens hen écht fair trade waren. Naderhand bleken de twee groepen verdeeld te zijn over een aantal producten waardoor duidelijk werd dat het nog altijd niet zo makkelijk van het label af te lezen is of een product nu eerlijk of niet eerlijk is geproduceerd. Lees ook ‘Labeltje hier, keurmerkje daar‘.

In de workshop ‘The Worker Can Wait’ werd de gelijknamige documentaire getoond en vertelde ervaringsdeskundige Margo Kosters over de kledingindustrie in Cambodja. Zij heeft in samenwerking met CNV-internationaal het land bezocht en heeft bij kledingfabrieken arbeiders geïnterviewd over hun arbeidsomstandigheden. Veel van de ondervraagden bleken naast het werken geen tijd en geld over te houden voor andere dingen, maar waren blij dat Westerse mensen de door hun gemaakte kleren droegen.

Wie een fair trade producent wilde ontmoeten kon het hart ophalen bij de workshop ‘Meet and Greet met een Producent’ waar Mr Chitra (Fair Trade Group Nepal) het hemd van het lijf gevraagd werd. Ook was er de workshop ‘Design and Development’. Hier legde Martijn Homan (ontwerper van de populaire luxeartikel Chunks) uit hoe fairtrade-productontwikkeling in zijn werk gaat. Tijdens de workshop ‘Fairtrade Sieradenparty’ kwamen jongeren meer te weten over de herkomst van fairtradesieraden en leerden we hoe we in de toekomst zelf een sieradenparty konden organiseren. In de workshop ‘Fairtrade Gemeentecampagne’ werden de deelnemers door Yvonne Renkens (Fairtrade Gemeente Arnhem) enthousiast gemaakt voor het fairtrade maken van hun eigen gemeente.

Wereldmaaltijd
In voorbereiding op het avondeten werd de workshop ‘FairShareDinner’ gehouden waarbij we leerden koken op basis van een eerlijke voedselverdeling. Jongeren die liever wat gingen drinken namen deel aan de workshop ‘FairDrinks’ waar ze overheerlijke cocktails leerden maken. De deelnemers van de workshop ‘FairShareDinner’ kregen eerst uitleg over de wereldvoedselproblematiek, onderdeel van de Millenniumdoelstellingen. Het probleem van honger is niet dat er te weinig voedsel is, er wordt namelijk meer dan genoeg voedsel geproduceerd om de gehele wereldbevolking te voeden. Het is eerder een wereldwijd voedselverdelingsprobleem.

Als ideële oplossing voor het wereldvoedselprobleem heeft stichting WereldDelen de ‘ Wereldmaaltijd’ bedacht; een maaltijd waarbij rekening is gehouden met de wereldwijde voedselproductie (op basis van gegevens van de Food and Agricultural Organization van de Verenigde Naties). Als elke wereldbewoner dit elke dag zou eten, dan zou iedereen te eten hebben en de chronische ondervoeding dus worden uitgebannen. Na de uitleg gingen de deelnemers in de kloosterkeuken aan de slag met het wereldmenu, onder leiding van de kloosterkok is het gelukt een heerlijk en eerlijk drie-gangen-menu klaar te krijgen voor alle deelnemers van het Young&Fair Festival. Veel mensen waren verbaasd over de enorme hoeveelheid eten die per persoon beschikbaar is bij de wereldmaaltijd. Reden te meer om dit vaker te bereiden!

Debat
Het debat over eerlijke handel vormde de afsluiting van het dagprogramma. Het debat vond plaats in de kapel van het klooster, wat voor een ‘’Lagerhuis-achtige’’ entourage zorgde. Linda Vermaat leidde het debat en vertegenwoordigers van verschillende politieke jongerenpartijen waren aanwezig. Samen met de deelnemers van Young & Fair discussieerden zij over stellingen als ‘’Ik koop liever fairtrade wijn uit Zuid-Amerika dan biologische wijn uit Frankrijk’ en ‘’De politiek moet fairtrade als norm stellen’’.

Wanneer fairtrade de norm zou zijn betekent dit dat de prijzen van voedingsmiddelen stijgen waardoor de minder bedeelden van onze samenleving hard getroffen worden. Anderzijds is het vreemd dat er een keuze moet worden gemaakt tussen ‘’eerlijke’’ producten en producten waarbij de arbeidsomstandigheden niet altijd even goed zijn geregeld.

Inspirerende muziek
Ter afsluiting van de zaterdag kwamen MC Lazy en Lesley Ebony live optreden. MC Lazy kreeg het publiek enthousiast voor een dansje met onder meer zijn single ‘For the Right’ waarin hij zingt over mensenrechten. Leslie Ebony had een heel intiem optreden voor de jongeren in petto en maakte echte ‘feelgood’-muziek. Haar hit ‘ Love Life’ sloeg in als een bom. Voor degenen die tot zondag bleven werd er ’s morgens na het ontbijt een klankschalensessie uitgevoerd. Het was een zeer rustgevende afsluiting van het inspirerende festivalweekend.

Young & Fair
Uit evaluatie is gebleken dat de deelnemers het Young & Fair Festival 2011 een groot succes vonden. Vooral de inhoud van de workshops en de mogelijkheid om andere actieve jongeren op het gebied van fairtrade te ontmoeten werden gewaardeerd. Vanwege het draagvlak voor initiatieven als deze heeft de organisatie besloten om een stichting op te richten met de naam Young & Fair. Stichting Young & Fair zal als een platform dienen waarbij jongeren die geïnteresseerd zijn in fairtrade met elkaar kunnen kennismaken en ervaringen kunnen delen.